Wat zijn HBE certificaten en hoe werken ze?

HBE certificaten, voluit Hernieuwbare Brandstofeenheden, zijn verhandelbare eenheden die de levering van hernieuwbare energie aan de Nederlandse vervoersmarkt vertegenwoordigen. Eén HBE staat gelijk aan één gigajoule (GJ) hernieuwbare energie die is ingeboekt in het Register Energie voor Vervoer (REV), beheerd door de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa). Voor bedrijven met elektrische voertuigen zijn HBE certificaten een concrete manier om de businesscase voor elektrisch rijden financieel aantrekkelijker te maken. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over hoe het systeem werkt, wat het oplevert en wat er per 2026 is veranderd. Wil je alvast een overzicht van alle relevante diensten rondom duurzame mobiliteit bekijken? Dat kan via onze dienstenpagina.

HBE-certificaat op modern bureau naast opgerold laadkabel voor elektrisch voertuig, met laadstation zichtbaar op achtergrond.

Hoe worden HBE’s gegenereerd door elektrisch rijden?

HBE’s worden gegenereerd door de elektriciteit die wordt gebruikt voor elektrisch wegvervoer in te boeken in het Register Energie voor Vervoer (REV). Elke gigajoule hernieuwbare elektriciteit die aantoonbaar wordt geleverd aan een elektrisch voertuig, levert een HBE op. Dit proces heet inboeken en gebeurt via een erkende inboekdienstverlener of, bij grote volumes, rechtstreeks bij de NEa.

Voor particulieren en kleinere bedrijven geldt dat zij uitsluitend kunnen deelnemen via een inboekdienstverlener. Die dienstverlener verzamelt de laadgegevens, dient de inboeking in bij de NEa en zorgt dat de HBE’s op de juiste rekening in het REV worden bijgeschreven. Voor thuisladers geldt daarbij altijd het zogeheten netgemiddelde als hernieuwbaar aandeel. In 2026 bedraagt dat percentage 50,5%, ook als een huishouden zonnepanelen heeft, omdat eigen opwek voor particulieren niet afzonderlijk aantoonbaar is binnen het systeem.

Bedrijven die meer dan twee miljoen kilowattuur per jaar leveren, mogen zelfstandig inboeken. Wanneer een bedrijf de elektriciteit opwekt op dezelfde locatie als waar geladen wordt, of via een directe lijn van opwek- naar laadlocatie, kan zelfs 100% van de geleverde elektriciteit als hernieuwbaar worden aangemerkt. Daarvoor is wel een Garantie van Oorsprong niet-netlevering nodig, overgeschreven naar het NEa-account, en mag er geen exploitatiesubsidie op de opwekinstallatie rusten.

Wie is verplicht om HBE’s te kopen?

Niet elk bedrijf is verplicht HBE’s te kopen. De verplichting gold voor brandstofleveranciers die benzine, diesel of zware stookolie aan de vervoersmarkt leverden. Zij hadden een zogeheten jaarverplichting: jaarlijks moesten zij een vastgesteld aandeel hernieuwbare energie aantonen door vóór 1 mei voldoende HBE’s in te leveren bij de NEa.

Bedrijven zonder leveringsverplichting, zoals transporteurs of exploitanten van laadinfrastructuur, namen vrijwillig deel. Zij genereerden HBE’s door hernieuwbare energie in te boeken en konden die vervolgens verkopen aan verplichte deelnemers. Dit maakte het systeem tot een marktmechanisme: partijen die meer hernieuwbare energie leverden dan verplicht, konden het overschot verhandelen aan partijen die hun verplichting niet volledig zelf konden invullen.

Naast de jaarverplichting bestond er ook een reductieverplichting. Die hield in dat brandstofleveranciers minimaal 6% CO2-reductie moesten realiseren ten opzichte van het referentiejaar 2010. Beide verplichtingen werden uitgedrukt in een benodigde hoeveelheid HBE’s en golden cumulatief. Het is belangrijk om te weten dat het HBE-systeem per 1 januari 2026 is vervangen door het ERE-systeem (Emissiereductie-eenheden), al zijn eerder opgebouwde HBE-saldi omgezet naar ERE’s.

Wat is een HBE waard en hoe werkt de handel?

Er is geen vaste prijs voor een HBE certificaat. De waarde wordt bepaald door vraag en aanbod op de vrije markt. Historisch gezien schommelde de prijs ruwweg tussen de 7 en 19 euro per HBE, met een driejarig gemiddelde van ongeveer 12 euro. De exacte marktprijs hangt af van het aanbod van inboekers, de hoogte van de jaarverplichtingen en de beschikbaarheid van alternatieven.

De handel verloopt via het REV, het centrale register dat de NEa beheert. Partijen met een rekening in het REV kunnen HBE’s overdragen aan andere deelnemers. Verplichte deelnemers kopen HBE’s om aan hun jaarlijkse verplichting te voldoen; vrijwillige inboekers verkopen hun gegenereerde eenheden om inkomsten te genereren.

Voor bedrijven die via een inboekdienstverlener deelnemen, geldt dat de dienstverlener een commissie inhoudt op de opbrengst. Die commissie ligt marktbreed doorgaans tussen de 15 en 25%. De netto-opbrengst voor het inboekende bedrijf is dus afhankelijk van de actuele marktprijs én de afspraken met de dienstverlener. Een machtiging aan een inboekdienstverlener geldt voor minimaal één volledig kalenderjaar; overstappen naar een andere aanbieder is pas mogelijk per het volgende kalenderjaar.

Hoeveel HBE’s kan een bedrijf met elektrische voertuigen verdienen?

Het aantal HBE’s dat een bedrijf verdient, is direct afhankelijk van de hoeveelheid elektriciteit die wordt geladen en ingeboekt. Eén gigajoule staat gelijk aan ongeveer 278 kilowattuur (kWh). Een elektrische bestelbus die jaarlijks 10.000 kWh laadt, genereert daarmee ruwweg 36 GJ, wat neerkomt op maximaal 36 HBE’s per jaar, afhankelijk van het hernieuwbare aandeel.

Voor een groter wagenpark lopen de opbrengsten snel op. Een transportbedrijf met twintig elektrische bestelbussen die elk 10.000 kWh per jaar laden, kan in theorie tot 720 HBE’s genereren. Bij een gemiddelde marktprijs van 12 euro per HBE vertegenwoordigt dat een jaarlijkse opbrengst van ruim 8.600 euro, vóór aftrek van de dienstverlenercommissie.

Bij bedrijven die 100% hernieuwbare elektriciteit kunnen aantonen via eigen opwek op locatie, is de opbrengst hoger dan bij bedrijven die het netgemiddelde van 50,5% hanteren. De exacte berekening verschilt per situatie en hangt af van het type voertuigen, het laadgedrag, de laadlocatie en de afspraken met de inboekdienstverlener.

Wat is het verschil tussen HBE elektrisch en andere HBE-categorieën?

Het HBE-systeem kende vier categorieën, elk voor een ander type hernieuwbare energie. HBE-Overig (HBE-O) was de categorie voor elektriciteit en hernieuwbare waterstof. De andere drie categorieën hadden betrekking op biobrandstoffen: HBE-Geavanceerd voor biobrandstoffen uit afval en residuen, HBE-Conventioneel voor biobrandstoffen uit landbouw- en energiegewassen, en HBE-Bijlage IXb voor grondstoffen zoals gebruikt frituurvet en dierlijk vet.

HBE-O versus HBE-G: de praktische verschillen

HBE-Geavanceerd (HBE-G) had een hogere status binnen het systeem omdat geavanceerde biobrandstoffen een minimumsubdoel kenden. In 2022 bedroeg dat subdoel 1,8%, oplopend in latere jaren. HBE-O (elektriciteit) telde niet mee voor dit subdoel, maar was wel vrij verhandelbaar voor de algemene jaarverplichting.

Grondstoffen die vielen onder bijlage IX van de Europese Renewable Energy Directive kwamen in aanmerking voor dubbeltelling: het inboeken van één GJ leverde dan twee HBE’s op. Voor elektriciteit gold deze dubbeltelling niet.

Wat verandert er in het ERE-systeem?

Per 1 januari 2026 is het HBE-systeem vervangen door het ERE-systeem. Waar HBE’s gebaseerd waren op de energie-inhoud van geleverde hernieuwbare energie (in GJ), zijn ERE’s gebaseerd op de daadwerkelijke CO2-ketenemissiereductie (in kilogram CO2-equivalent). Voor elektriciteit is er nu een aparte categorie: ERE-E. Deze eenheden zijn uitsluitend inzetbaar binnen de sector waarin ze zijn gegenereerd, wat de marktdynamiek verandert ten opzichte van het oude systeem. Meer informatie over het nieuwe systeem vind je op onze pagina over de ERE-regeling.

Hoe versterken HBE’s de businesscase voor elektrisch rijden?

HBE certificaten versterken de businesscase voor elektrisch rijden doordat ze de elektriciteit die wordt gebruikt voor zakelijk transport omzetten in een verhandelbare inkomstenstroom. De opbrengst uit HBE’s verlaagt de netto-kosten van elektrisch laden, waardoor het kostenverschil met fossiele brandstoffen kleiner wordt.

De financiële impact is het grootst voor bedrijven met een groot laadvolume, zoals transporteurs met meerdere elektrische trucks of bestelbussen. Hoe meer er geladen wordt, hoe meer HBE’s er worden gegenereerd en hoe hoger de totale opbrengst. Tegelijkertijd geldt: de marktprijs fluctueert, en de opbrengst is nooit gegarandeerd. Het is dan ook verstandig om de HBE-opbrengst als een aanvullend voordeel te zien, niet als de primaire reden om te elektrificeren.

Naast het directe financiële voordeel dragen HBE’s ook bij aan de bredere verduurzamingsdoelstellingen van een organisatie. Door actief deel te nemen aan het systeem laat een bedrijf zien dat het bijdraagt aan de reductie van CO2-uitstoot in het wegvervoer, wat past bij een duurzaam bedrijfsimago en steeds vaker een rol speelt in aanbestedingen en stakeholdercommunicatie.

Hoe NXT Mobility helpt met HBE certificaten

Wij begeleiden organisaties van begin tot eind bij alles rondom HBE certificaten en de bredere transitie naar elektrisch rijden. Of je nu net begint met de elektrificatie van je wagenpark of al elektrische voertuigen rijdt maar de HBE-opbrengsten nog niet benut, wij zorgen dat je geen geld laat liggen.

Wat wij voor je regelen:

  • Onafhankelijk wagenparkadvies op basis van jouw specifieke situatie, inclusief een berekening van de verwachte HBE- of ERE-opbrengsten
  • Volledige ontzorging van de inboeking, zodat jij geen omkijken hebt naar de administratie en certificeringen rondom het REV
  • Slimme laadoplossingen voor bedrijfslocaties en thuisladers, inclusief Smart Charging technologie voor optimale verdeling van het laadvermogen
  • Begeleiding bij de overgang van HBE naar ERE, zodat je ook onder het nieuwe systeem maximaal profiteert
  • Subsidieaanvragen, installatie en onderhoud als onderdeel van een compleet ontzorgingspakket

Wil je weten wat HBE certificaten of ERE’s concreet kunnen opleveren voor jouw organisatie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Veelgestelde vragen

Kan ik als zzp'er of eenmanszaak ook meedoen aan het HBE- of ERE-systeem?

Ja, ook als zzp’er of kleine ondernemer kun je deelnemen, mits je elektrisch rijdt en je laadgegevens aantoonbaar zijn. Je doet dit altijd via een erkende inboekdienstverlener, die de administratie en inboeking bij de NEa voor je verzorgt. De opbrengst is bij kleine laadvolumes bescheiden, maar het is wel een manier om extra inkomsten te genereren uit je bestaande elektrische rijgedrag.

Wat gebeurt er met mijn opgebouwde HBE-saldo nu het systeem per 2026 is vervangen door ERE's?

Eerder opgebouwde HBE-saldi zijn automatisch omgezet naar ERE’s bij de overgang op 1 januari 2026. Je hoeft hier zelf geen actie voor te ondernemen. Wel is het belangrijk om te weten dat ERE’s anders worden verhandeld dan HBE’s: ERE-E (voor elektriciteit) is alleen inzetbaar binnen de vervoerssector, wat invloed heeft op de marktdynamiek en mogelijk op de prijs.

Hoe kies ik de juiste inboekdienstverlener en waar moet ik op letten?

Let bij het kiezen van een inboekdienstverlener op de hoogte van de commissie (marktbreed 15–25%), de transparantie over de marktprijs waartegen jouw HBE’s of ERE’s worden verkocht, en de kwaliteit van de rapportage. Vergeet ook niet dat een machtiging minimaal één volledig kalenderjaar geldt, dus overstappen kan pas per het volgende jaar. Vraag altijd om een heldere berekening van de verwachte netto-opbrengst vóór je tekent.

Wat als mijn bedrijf zowel thuis als op kantoor laadt — hoe wordt dat dan ingeboekt?

Thuisladers vallen altijd onder het netgemiddelde als hernieuwbaar aandeel (50,5% in 2026), ongeacht of een medewerker zonnepanelen heeft. Laden op de bedrijfslocatie kan onder bepaalde voorwaarden als 100% hernieuwbaar worden aangemerkt, mits er eigen opwek op locatie is, een Garantie van Oorsprong beschikbaar is en er geen exploitatiesubsidie op de installatie rust. Een inboekdienstverlener kan beide situaties combineren in één inboeking.

Is het slim om de HBE- of ERE-opbrengst mee te nemen in mijn TCO-berekening bij de aanschaf van elektrische voertuigen?

Ja, de opbrengst uit HBE’s of ERE’s is een reële kostenpost die de Total Cost of Ownership (TCO) van elektrische voertuigen verlaagt en dus zeker meegenomen moet worden. Houd er wel rekening mee dat de marktprijs fluctueert en nooit gegarandeerd is. Gebruik een conservatieve schatting op basis van historische gemiddelden en behandel de opbrengst als een aanvullend financieel voordeel, niet als een vaste inkomstenbron.

Wat zijn de meest gemaakte fouten bij het inboeken van HBE's of ERE's?

Een veelgemaakte fout is het niet tijdig aanleveren van volledige en correcte laadgegevens aan de inboekdienstverlener, waardoor inboekingen mislopen of worden afgekeurd door de NEa. Andere valkuilen zijn het ondertekenen van een machtiging zonder de commissiestructuur goed te begrijpen, of aannemen dat eigen zonnepanelen thuis automatisch leiden tot een hoger hernieuwbaar aandeel — wat voor particuliere thuisladers niet het geval is.

Hoe lang duurt het voordat ik daadwerkelijk inkomsten ontvang uit mijn inboekingen?

De doorlooptijd verschilt per inboekdienstverlener, maar reken doorgaans op enkele weken tot een paar maanden tussen het aanleveren van laadgegevens en het ontvangen van de uitbetaling. Dit komt doordat de dienstverlener de gegevens moet verwerken, indienen bij de NEa en de gegenereerde eenheden op de markt moet verkopen. Vraag bij je dienstverlener naar de specifieke uitbetalingstermijnen en -frequentie voordat je een overeenkomst sluit.