Waarom verschuift de focus van fossiele naar hernieuwbare energie?

De focus verschuift van fossiele naar hernieuwbare energie omdat fossiele brandstoffen eindig zijn, schadelijke uitstoot veroorzaken en steeds meer kosten met zich meebrengen, terwijl hernieuwbare alternatieven schoner, goedkoper en toekomstbestendiger worden. Voor het transport geldt dit dubbel zo sterk: de sector is verantwoordelijk voor een groot deel van de CO2-uitstoot en staat onder toenemende druk van Europese en nationale wetgeving. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over deze energietransitie en wat die betekent voor jouw organisatie.

Wat zijn de grootste nadelen van fossiele brandstoffen voor transport?

Fossiele brandstoffen zoals diesel en benzine kennen drie fundamentele nadelen voor transport: ze stoten schadelijke stoffen uit, zijn eindig en maken bedrijven afhankelijk van fluctuerende brandstofprijzen. Voor transportbedrijven en wagenparkbeheerders betekent dit structurele onzekerheid over kosten én toenemende risico’s op het gebied van regelgeving en reputatie.

De milieuproblemen zijn inmiddels breed bekend. Verbrandingsmotoren produceren niet alleen CO2, maar ook stikstofoxiden, fijnstof en andere schadelijke stoffen die bijdragen aan luchtvervuiling in steden en omgeving. Dit raakt niet alleen het klimaat, maar ook de gezondheid van mensen die langs drukke transportroutes wonen of werken.

Minder zichtbaar, maar minstens zo impactvol, zijn de financiële risico’s. Brandstofprijzen zijn gevoelig voor geopolitieke spanningen, productiebesluiten van olieproducerende landen en valutaschommelingen. Organisaties die zwaar afhankelijk zijn van diesel of benzine, hebben daardoor weinig grip op een van hun grootste kostenposten.

Tot slot speelt de regelgevingsdruk een steeds grotere rol. Europese richtlijnen zoals de Renewable Energy Directive (RED III) verplichten brandstofleveranciers en transportbedrijven om een toenemend aandeel hernieuwbare energie in te zetten. Bedrijven die dit negeren, lopen het risico op boetes en reputatieschade. De transitie is daarmee niet langer een keuze, maar een noodzaak.

Welke vormen van hernieuwbare energie worden gebruikt in transport?

In het transport worden momenteel vier hoofdvormen van hernieuwbare energie ingezet: elektriciteit uit wind en zon, groene waterstof, geavanceerde biobrandstoffen en synthetische brandstoffen (e-fuels). Elektriciteit is voor wegvervoer veruit de meest toegepaste en snelst groeiende optie, zowel voor personenvoertuigen als voor vrachtwagens.

Elektriciteit en groene waterstof

Elektrisch rijden op hernieuwbare stroom is voor de meeste organisaties de meest praktische stap. Elektrische voertuigen hebben geen directe uitstoot, zijn goedkoper in gebruik dan verbrandingsmotoren en profiteren van een snel uitbreidend laadnetwerk. Bovendien kan elektriciteit die wordt ingezet voor wegtransport bijdragen aan het genereren van ERE’s via het inboeksysteem, wat extra financieel voordeel oplevert.

Groene waterstof is een veelbelovende optie voor zwaar transport over langere afstanden, zoals vrachtwagens en bussen. Waterstof heeft een hoge energiedichtheid en kan snel worden getankt, wat het aantrekkelijk maakt voor situaties waar langdurig laden niet praktisch is.

Biobrandstoffen en synthetische brandstoffen

Geavanceerde biobrandstoffen worden gemaakt uit reststromen zoals gebruikt frituurvet of agrarische restproducten. Ze kunnen vaak in bestaande voertuigen en infrastructuur worden gebruikt zonder grote aanpassingen. Synthetische brandstoffen (e-fuels) worden geproduceerd met behulp van hernieuwbare elektriciteit en CO2 en zijn met name interessant voor lucht- en zeevaart, waar elektrificatie technisch complexer is.

Binnen het Nederlandse ERE-systeem, dat per 1 januari 2026 het oude HBE-systeem heeft vervangen, worden al deze energiesoorten erkend en ingedeeld in aparte categorieën: ERE-E voor elektriciteit, ERE-R voor hernieuwbare waterstof en e-fuels, en verschillende categorieën voor biobrandstoffen.

Hoe snel gaat de energietransitie in het Nederlandse transport?

De energietransitie in het Nederlandse transport versnelt zichtbaar. Europese en nationale doelstellingen leggen steeds hogere verplichtingen op, de laadinfrastructuur groeit snel en het aandeel hernieuwbare energie in het vervoer stijgt jaar op jaar. De overgang is niet langer een verre toekomst, maar speelt zich nu al af.

Een concrete maatstaf is de jaarverplichting onder het vorige HBE-systeem: het verplichte aandeel hernieuwbare energie steeg van 17,9% in 2022 naar 29,4% in 2025. Per 1 januari 2026 is het systeem vervangen door het ERE-systeem, gebaseerd op RED III. De nieuwe maatstaf is niet langer het aandeel hernieuwbare energie, maar de CO2-ketenemissiereductie. Voor de landsector geldt in 2026 een verplichting van 14,4%, oplopend naar 27,1% in 2030.

De wetgeving die dit regelt, Wetsvoorstel 36.766, werd op 2 oktober 2025 aangenomen door de Tweede Kamer en op 31 maart 2026 door de Eerste Kamer. De bijbehorende uitvoeringsregelgeving is gepubliceerd in het Staatsblad en geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026. Dit toont aan hoe concreet en urgent de transitie inmiddels is geworden.

Naast wetgeving groeit ook de praktische infrastructuur. Het aantal publieke laadpunten in Nederland neemt snel toe en steeds meer bedrijven investeren in eigen laadinfrastructuur op hun locaties. De ambitie om elektrisch rijden voor iedereen toegankelijk te maken, vertaalt zich in zichtbare veranderingen op straat, bij werknemers thuis en op bedrijventerreinen.

Wat betekent de verschuiving naar hernieuwbare energie voor bedrijven?

Voor bedrijven betekent de verschuiving naar hernieuwbare energie drie concrete dingen: hogere complianceverplichtingen, nieuwe financiële kansen en de noodzaak om de eigen mobiliteitsinfrastructuur te moderniseren. Organisaties die vroeg handelen, profiteren van lagere kosten en een sterkere marktpositie ten opzichte van bedrijven die wachten.

Op het gebied van compliance zijn de verplichtingen duidelijk. Bedrijven die brandstoffen leveren voor transport, moeten voldoen aan de ERE-verplichting. Maar ook organisaties die zelf een wagenpark beheren, hebben belang bij inzicht in de regelgeving: door elektriciteit in te zetten voor wegtransport kunnen zij ERE’s genereren en verhandelen, wat de business case voor elektrische voertuigen versterkt.

Financieel biedt de transitie ook kansen. Het netgemiddeld hernieuwbaar aandeel voor elektriciteit bedraagt in 2026 50,5%, gebaseerd op het Nederlandse aandeel hernieuwbare elektriciteit in 2024. Bedrijven die 100% hernieuwbare stroom inzetten op dezelfde locatie als de laadpalen, kunnen onder voorwaarden een hogere ERE-beloning ontvangen. Dit vereist wel een Garantie van Oorsprong en er moet aan specifieke technische voorwaarden worden voldaan.

Tegelijk vraagt de transitie om investeringen in laadinfrastructuur, opleiding en beleidsontwikkeling. Organisaties die dit intern niet kunnen oppakken, hebben baat bij een externe partner die hen door de technische, financiële en administratieve complexiteit loodst.

Wanneer is het juiste moment om over te stappen op hernieuwbare energie?

Het juiste moment om over te stappen op hernieuwbare energie is nu. De combinatie van aangescherpte wetgeving, dalende kosten voor elektrische voertuigen en laadinfrastructuur, en groeiende financiële voordelen maakt wachten duurder dan handelen. Hoe langer een organisatie wacht, hoe meer zij achterop raakt in kennis, infrastructuur en concurrentiepositie.

Een veelgehoord argument voor uitstel is technologische onzekerheid: wat als er betere oplossingen komen? In de praktijk geldt echter het omgekeerde. Bedrijven die vroeg investeren, bouwen ervaring op, begrijpen hun energiebehoefte beter en kunnen investeringen gefaseerd plannen. Bovendien zijn de eerste stappen, zoals het installeren van laadpalen en het analyseren van het wagenpark, ook bij toekomstige technologische veranderingen waardevol.

Vanuit regelgevingsperspectief is de urgentie duidelijk. De ERE-deadlines zijn concreet: brandstofleveringen over 2026 moeten voor 1 maart 2027 zijn geregistreerd, voldoende ERE’s moeten voor 1 april 2027 op rekening staan en verificatie moet voor 1 mei 2027 zijn geregistreerd. Organisaties die nu starten met het begrijpen en inrichten van hun systemen, staan bij die deadlines sterk.

Tot slot geldt: de overheid stimuleert de transitie actief via subsidies en fiscale voordelen. Wie te lang wacht, mist niet alleen financieel voordeel, maar riskeert ook hogere kosten als de markt voor elektrische voertuigen en laadoplossingen verder aantrekt.

Hoe begin je met de overstap naar hernieuwbare energie voor je wagenpark?

De overstap naar hernieuwbare energie voor een wagenpark begint met een grondige analyse van het huidige gebruik, gevolgd door een gefaseerd plan dat technische, financiële en organisatorische aspecten combineert. De meest effectieve aanpak is stap voor stap, waarbij je begint met de voertuigen en rijprofielen die het meest geschikt zijn voor elektrificatie.

Een praktisch stappenplan ziet er als volgt uit:

1. Analyseer je huidige wagenpark: Welke voertuigen rijden hoeveel kilometers per dag? Welke kunnen het best worden geëlektrificeerd op basis van rijgedrag en laadmogelijkheden?
2. Breng de energiebehoefte in kaart: Hoeveel laadcapaciteit is er nodig op de bedrijfslocatie en eventueel bij werknemers thuis?
3. Onderzoek de infrastructuur: Is de bestaande elektrische aansluiting voldoende, of zijn er aanpassingen nodig? In gebieden met netcongestie zijn alternatieve oplossingen beschikbaar.
4. Maak de business case: Bereken de Total Cost of Ownership inclusief subsidies, fiscale voordelen en de potentiële opbrengsten uit het inboeken van ERE’s.
5. Kies de juiste laadoplossingen: Van thuisladers voor medewerkers tot slimme laadpleinen met Smart Charging voor de bedrijfslocatie.
6. Regel de administratie: Denk aan vergoedingsregelingen, btw-vraagstukken en registratie in het Register Energie voor Vervoer (REV).

Begin bij voorkeur met een gratis adviesgesprek om inzicht te krijgen in de mogelijkheden voor jouw specifieke situatie. De complexiteit van de transitie is groot, maar met de juiste begeleiding is elke stap beheersbaar.

Hoe NXT Mobility helpt bij de overstap naar hernieuwbare energie

Wij bij NXT Mobility begeleiden organisaties van begin tot eind bij de transitie naar zero-emissie transport en hernieuwbare energie. Of je nu net begint met oriënteren of al concrete stappen wil zetten, wij bieden een compleet pakket aan diensten en producten dat volledig is afgestemd op jouw situatie. Onze aanpak is concreet, onafhankelijk en gericht op zowel financieel als duurzaam resultaat.

Wat wij voor jou doen:

• Onafhankelijk wagenparkadvies: We analyseren je huidige wagenpark, rijgedrag en energiebehoefte en ontwikkelen een haalbaar stappenplan richting zero-emissie vervoer.
• Laadinfrastructuur op maat: Van thuisladers voor medewerkers tot complete bedrijfslaadpleinen met Smart Charging, inclusief installatie en beheer.
• ERE-inboekdienstverlening: We ontzorgen je volledig in de administratie, registratie en certificering rondom het ERE-systeem, zodat je maximaal profiteert van de financiële voordelen.
• Subsidieaanvragen en financieel advies: We helpen je de beschikbare subsidies en fiscale voordelen in kaart te brengen en aan te vragen.
• Oplossingen bij netcongestie: Ook in gebieden met beperkte netcapaciteit bieden we innovatieve laadoplossingen, zoals op accu’s gebaseerde snellaadsystemen.
• Mobiliteitspassen: Met de NXT laadpas hebben je medewerkers toegang tot meer dan 500.000 laadlocaties in Europa.

Klaar om de eerste stap te zetten? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek en ontdek wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen. Of bekijk ons volledige aanbod van diensten om te zien hoe we jou van A tot Z kunnen begeleiden in de energietransitie.