Waarom kopen energiebedrijven HBE certificaten op?

Energiebedrijven kopen HBE certificaten op omdat zij wettelijk verplicht zijn een bepaald aandeel hernieuwbare energie in het vervoer te leveren. Door HBE’s aan te kopen van partijen die elektriciteit inboeken, zoals bedrijven met elektrische voertuigen, voldoen zij aan hun jaarverplichting zonder zelf extra hernieuwbare energie te produceren. Meer weten over hoe dit systeem werkt? Op de pagina met onze diensten vind je een overzicht van hoe organisaties hierbij worden ondersteund. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over HBE certificaten, de waarde ervan en hoe jouw organisatie ervan kan profiteren.

Wat verdienen energiebedrijven aan HBE certificaten?

Energiebedrijven verdienen aan HBE certificaten door de kosten van aankoop door te berekenen aan hun klanten via de brandstofprijs, terwijl ze tegelijkertijd boetes voor niet-naleving vermijden. De financiële prikkel zit dus niet in directe winst op de certificaten zelf, maar in het vermijden van de aanzienlijke sancties die de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) kan opleggen bij het niet halen van de jaarverplichting.

Verplichtinghouders, zoals brandstofhandelaren en energiebedrijven, zijn gebonden aan een wettelijk vastgesteld aandeel hernieuwbare energie. In 2024 bedroeg de totale verplichting circa 117 miljoen HBE’s, een sterke stijging ten opzichte van eerdere jaren. Wie niet voldoet, riskeert een ambtshalve vaststelling door de NEa, met financiële consequenties tot vijf jaar na het betreffende kalenderjaar.

Daarnaast biedt het systeem energiebedrijven een indirecte strategische waarde: door actief HBE’s in te kopen of samenwerkingen aan te gaan met inboekers, kunnen zij hun compliance-positie versterken en tegelijkertijd duurzaamheidsdoelstellingen aantonen richting zakelijke klanten en aandeelhouders.

Hoe werkt de HBE-verplichting voor energiebedrijven?

De HBE-verplichting verplicht energiebedrijven en brandstofhandelaren die meer dan 500.000 liter brandstof per jaar leveren aan eindverbruikers, om jaarlijks een vastgesteld percentage hernieuwbare energie in het vervoer te verantwoorden via HBE certificaten. Elk jaar stelt de overheid een nieuw verplicht aandeel vast, dat de afgelopen jaren fors is gestegen.

Het systeem werkt via het Register Energie voor Vervoer (REV), beheerd door de NEa. Verplichtinghouders moeten vóór 1 april van het opvolgende jaar voldoende HBE’s op hun rekening hebben staan. Een geaccrediteerde verificateur controleert de inboekresultaten en registreert de verificatieverklaring vóór 1 mei in het REV.

Belangrijk om te weten: per 1 januari 2026 is het HBE-systeem vervangen door het ERE-systeem (Emissiereductie-eenheden), gebaseerd op de Europese RED III-richtlijn. De fundamentele verschuiving is dat de sturing niet langer plaatsvindt op de energie-inhoud van hernieuwbare energie, maar op de CO2-ketenemissiereductie van brandstoffen. Op de ERE-regelingspagina lees je meer over wat deze overgang concreet betekent. Bestaande HBE’s zijn omgezet naar ERE’s met de omrekenregel: 1 HBE = 46 ERE.

Wie mag HBE certificaten genereren en verkopen?

HBE certificaten mogen worden gegenereerd door partijen die hernieuwbare energie leveren voor vervoer, zoals leveranciers van biobrandstoffen, maar ook door bedrijven en particulieren die elektriciteit inboeken die wordt gebruikt voor het laden van elektrische voertuigen. Zij kunnen deze certificaten vervolgens verkopen aan verplichtinghouders zoals energiebedrijven.

Er zijn twee routes om als inboeker deel te nemen:

• Zelfstandig inboeken: Bedrijven die meer dan 2 miljoen kWh per jaar leveren voor elektrisch vervoer, mogen rechtstreeks inboeken bij de NEa. Dit geldt ook in het nieuwe ERE-systeem.
• Via een inboekdienstverlener: Bedrijven onder de drempel van 2 miljoen kWh en alle particulieren moeten samenwerken met een geregistreerde inboekdienstverlener. Begin 2026 waren circa 21 inboekdienstverleners bij de NEa geregistreerd.

Voor particulieren geldt altijd het netgemiddelde als hernieuwbaar aandeel, ook bij aanwezige zonnepanelen, omdat eigen opwek voor particulieren niet aantoonbaar is in het systeem. Bedrijven die opwekken op dezelfde locatie als het laadpunt, kunnen onder voorwaarden aanspraak maken op 100% hernieuwbare beloning, mits er een Garantie van Oorsprong aanwezig is zonder exploitatiesubsidie.

Wat is een HBE certificaat op dit moment waard?

De waarde van een HBE certificaat wordt bepaald door de markt en kent geen vaste prijs. Historisch schommelde de prijs ruwweg tussen 7 en 19 eurocent per HBE, met een driejarig gemiddelde van circa 12 eurocent. Omdat het een marktsysteem is en geen subsidie, fluctueert de prijs op basis van vraag en aanbod.

Factoren die de prijs beïnvloeden zijn onder andere:

• De hoogte van de jaarlijkse verplichting die de overheid vaststelt
• Het totale aanbod van inboekers in een bepaald jaar
• De mate waarin verplichtinghouders interen op eerder opgebouwde spaarsaldi
• Beleidsonzekerheid rondom nieuwe regelgeving, zoals de overgang naar het ERE-systeem

Met de invoering van het ERE-systeem per 2026 is de rekeneenheid veranderd: één ERE staat voor 1 kg CO2-equivalente emissiereductie. De sectorsturing in het nieuwe systeem, waarbij ERE’s in principe alleen inzetbaar zijn binnen de sector waar ze zijn gegenereerd, kan de waarde van ERE’s voor de landsector beïnvloeden. Marktanalisten verwachten dat deze sectorsturing de waarde van ERE-E (elektriciteit) in de landsector kan verhogen, maar dit blijft een prognose.

Hoe kunnen bedrijven met elektrische voertuigen profiteren van HBE verkoop?

Bedrijven met elektrische voertuigen kunnen profiteren van HBE verkoop door de elektriciteit die zij gebruiken voor het laden in te boeken via het REV-systeem. Voor elke ingeboekte kilowattuur ontvangen zij HBE’s, die zij vervolgens kunnen verkopen aan verplichtinghouders. Dit versterkt de businesscase voor elektrisch rijden aanzienlijk.

De opbrengst hangt af van het volume geladen elektriciteit en de actuele marktprijs. Voor een bedrijf met een groter wagenpark of een eigen laadplein kan dit een structurele extra inkomstenstroom opleveren. Het is dan ook een van de meest concrete financiële voordelen van wagenparkelectrificatie die nog vaak onderbenut blijft.

Praktisch gezien zijn er een paar stappen te doorlopen:

1. Bepaal of je boven de drempel van 2 miljoen kWh per jaar zit voor zelfstandig inboeken, of dat samenwerking met een inboekdienstverlener de juiste route is.
2. Zorg voor een MID-gecertificeerde meter op de laadlocatie, zodat de geladen hoeveelheid elektriciteit aantoonbaar is.
3. Laat jaarlijks een inboekverificatie uitvoeren door een geaccrediteerde verificateur en dien de verificatieverklaring tijdig in.
4. Verkoop de gegenereerde eenheden via de markt aan verplichtinghouders of via een inboekdienstverlener die dit voor je regelt.

Met de overgang naar het ERE-systeem in 2026 gelden dezelfde principes, maar worden eenheden uitgedrukt in CO2-emissiereductie in plaats van energie-inhoud. De drempel van 2 miljoen kWh voor zelfstandig inboeken is ongewijzigd gebleven.

Hoe NXT Mobility helpt met HBE certificaten

Wij begrijpen als geen ander hoe complex de regelgeving rondom HBE certificaten en het nieuwe ERE-systeem kan zijn. Als totaalpartner voor duurzame mobiliteit ontzorgen wij organisaties volledig in dit proces, van advies tot uitvoering. Concreet helpen wij met:

• HBE- en ERE-dienstverlening: Wij regelen de volledige administratie, certificering en inboeking zodat jij geen kansen laat liggen.
• Wagenparkadvies: Wij analyseren je huidige situatie en ontwikkelen een concreet stappenplan richting zero-emissie, inclusief inzicht in de financiële opbrengsten via HBE of ERE verkoop.
• Laadinfrastructuur: Van thuisladers voor medewerkers tot complete bedrijfslaadpleinen met Smart Charging, wij zorgen dat de technische basis voor inboeking op orde is.
• Financiële ontzorging: Wij verwerken vergoedingsstromen en begeleiden subsidieaanvragen, zodat de businesscase voor elektrisch rijden optimaal wordt benut.

Wil je weten wat HBE of ERE certificaten concreet kunnen opleveren voor jouw organisatie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek en ontdek hoe wij jouw transitie naar emissievrij vervoer haalbaar en rendabel maken.