Welke rol speelt gewicht bij de vrachtwagenheffing?

Gewicht speelt een cruciale rol in de Nederlandse vrachtwagenheffing die vanaf 1 juli 2026 ingaat. De technische maximummassa van een voertuig bepaalt samen met de CO2-emissieklasse het tarief per kilometer. Hoe zwaarder het voertuig, hoe hoger de heffing per gereden kilometer. Deze gewichtsgerelateerde tariefstructuur vervangt het huidige Eurovignetsysteem en beïnvloedt de transportkosten aanzienlijk.

Wat is de vrachtwagenheffing en hoe werkt het gewichtssysteem?

De Nederlandse vrachtwagenheffing is een kilometerheffing die vanaf 1 juli 2026 geldt voor vrachtwagens met een technische maximummassa vanaf 3,5 ton. Dit systeem vervangt het huidige Eurovignet en de motorrijtuigenbelasting. De heffing wordt berekend op basis van twee hoofdfactoren: de technische maximummassa van het voertuig en de milieu-uitstoot.

Het gewichtssysteem gebruikt de technische maximummassa (F1-code op het kentekenbewijs) als basisfactor. Dit is de constructieve massa waarvoor het voertuig technisch is gebouwd. Belangrijk om te weten is dat administratieve verlagingen van de toegestane maximummassa geen invloed hebben op de heffing. Ook voertuigen die administratief zijn teruggebracht naar 3.500 kg blijven heffingsplichtig als hun technische maximummassa hoger ligt.

Het Nederlandse systeem sluit aan bij bestaande Europese tolsystemen zoals de Duitse Lkw-Maut en systemen in België en Denemarken. Transportbedrijven kunnen via EETS-aanbieders (European Electronic Toll Service) hun heffingen in meerdere landen regelen met één contract en één boordapparaat.

Welke gewichtscategorieën bepalen de hoogte van de vrachtwagenheffing?

De vrachtwagenheffing geldt voor alle voertuigen met een technische maximummassa vanaf 3,5 ton, onderverdeeld in verschillende gewichtscategorieën. Elke categorie heeft een eigen tariefstructuur, waarbij zwaardere voertuigen meer betalen per kilometer. Het gemiddelde tarief bedraagt in 2026 circa 19,1 eurocent per kilometer.

De gewichtscategorieën beginnen bij voertuigen van 3,5 ton en lopen op in verschillende klassen. Voor elke gewichtsklasse geldt een specifiek basistarief dat vervolgens wordt aangepast op basis van de CO2-emissieklasse (klasse 1 tot en met 5) of in sommige gevallen de Euro-emissieklasse (Euro 0 tot en met Euro 6). Deze informatie is te vinden via de RDW-kentekencheck onder “Motor & Milieu” bij uitstootcode V7.

De tarieven zijn vastgesteld met prijspeil 2026 en worden vanaf 2027 jaarlijks op 1 januari aangepast op basis van inflatie. Dit zorgt voor voorspelbaarheid in de transportkosten, terwijl de heffing haar waarde behoudt.

Hoe beïnvloedt het gewicht van elektrische vrachtwagens de heffing?

Elektrische en emissievrije vrachtwagens genieten aanzienlijke voordelen in de heffingsstructuur. Voertuigen tot en met 4.250 kg technische maximummassa zijn volledig vrijgesteld van de vrachtwagenheffing. Deze vrijstelling wordt automatisch toegekend aan voertuigen met een Nederlands kenteken.

Het hogere gewicht van elektrische vrachtwagens door batterijen wordt dus gecompenseerd door de vrijstellingsregeling tot 4.250 kg. Voor zwaardere elektrische vrachtwagens boven deze grens geldt wel de heffing, maar tegen het laagste tarief vanwege hun emissievrije status in de CO2-classificatie.

Deze regeling stimuleert de overgang naar zero-emissie transport door elektrische voertuigen financieel aantrekkelijker te maken. Transportbedrijven kunnen hierdoor hun operationele kosten verlagen, terwijl ze bijdragen aan milieudoelstellingen. Voor buitenlandse elektrische voertuigen moet de vrijstelling nog worden aangemeld via een systeem dat binnenkort beschikbaar komt.

Waarom krijgen zwaardere vrachtwagens hogere heffingstarieven?

Het principe achter gewichtsgerelateerde tarieven is gebaseerd op de veroorzaakte kosten en impact. Zwaardere vrachtwagens belasten de weginfrastructuur meer, veroorzaken meer slijtage aan wegen en bruggen en hebben over het algemeen een hogere brandstofconsumptie met bijbehorende emissies.

De relatie tussen gewicht en wegschade volgt een exponentiële curve. Een vrachtwagen van 40 ton veroorzaakt bijvoorbeeld veel meer schade dan vier voertuigen van 10 ton. Deze ongelijke belasting rechtvaardigt hogere tarieven voor zwaardere voertuigen om de werkelijke kosten van wegonderhoud en infrastructuurvernieuwing te dekken.

Daarnaast hangt brandstofverbruik direct samen met voertuiggewicht. Zwaardere voertuigen stoten meer CO2 uit, wat de milieudoelstellingen van de heffing ondersteunt. Door hogere tarieven voor zwaardere voertuigen te hanteren, stimuleert het systeem efficiëntere logistiek en de overgang naar lichter materieel of alternatieve brandstoffen.

Welke strategieën kunnen transportbedrijven gebruiken om heffingskosten te optimaliseren?

Transportbedrijven kunnen verschillende strategieën toepassen om hun heffingskosten te minimaliseren. Gewichtsoptimalisatie staat centraal: het gebruik van lichtere materialen voor opbouw, optimalisatie van laadcapaciteit en het voorkomen van lege kilometers kunnen de kosten per getransporteerde ton verlagen.

Routeplanning wordt cruciaal, omdat de heffing per kilometer wordt berekend. Slimme logistiek met kortere routes, gebundelde transporten en strategische planning van laad- en lostijden kunnen kilometers besparen. Investeren in moderne routeoptimalisatiesoftware betaalt zich daardoor sneller terug.

De overgang naar emissievrije alternatieven biedt de grootste kostenbesparingen. Elektrische bestelwagens tot 4.250 kg zijn volledig vrijgesteld, terwijl zwaardere elektrische voertuigen het laagste tarief betalen. Ook waterstofvoertuigen vallen onder de emissievrije categorie, met vergelijkbare voordelen.

Andere strategieën omvatten het overwegen van intermodale oplossingen, waarbij wegtransport wordt gecombineerd met rail of water, investeren in zuinigere Euro 6-motoren voor bestaande vloten en het optimaliseren van voertuigbezetting door betere planning.

Hoe helpt NXT Mobility met de transitie naar kostenefficiënte zero-emissie vrachtwagens?

NXT Mobility ondersteunt transportbedrijven volledig bij de overgang naar emissievrije voertuigen om de impact van de vrachtwagenheffing te minimaliseren. Als specialist in zero-emissie transport bieden wij een totaaloplossing die de complexiteit van de energietransitie wegneemt.

Onze dienstverlening omvat:

• Onafhankelijk wagenparkadvies – Grondige analyse van uw huidige wagenpark en ontwikkeling van concrete stappenplannen richting zero-emissie vervoer
• HBE-dienstverlening – Volledige ontzorging in Hernieuwbare Brandstofeenheden, waardoor elektrisch rijden extra rendabel wordt
• Laadinfrastructuur op maat – Van bedrijfslaadpleinen met smart charging tot ultrasnelle snellaadstations, ook bij beperkte netcapaciteit
• Financiële optimalisatie – Subsidieaanvragen, TCO-berekeningen en financieringsconstructies voor elektrische vrachtwagens
• Complete ontzorging – Van advies tot installatie, onderhoud en facturering van uw volledige mobiliteitsoplossing

Met onze unieke achtergrond als onderdeel van GP Groot begrijpen wij als geen ander waar transportbedrijven tegenaan lopen. Wij maken de transitie naar emissievrij vervoer haalbaar, betaalbaar en toekomstbestendig.

Wilt u weten hoe uw transportbedrijf kan profiteren van de vrijstellingen en lage tarieven voor emissievrije voertuigen? Neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek over uw specifieke situatie.