Wat is netcongestie en hoe remt het de energietransitie?

Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar elektriciteit de capaciteit van het elektriciteitsnet overstijgt. Dit gebeurt vooral tijdens piekuren, wanneer veel elektrische voertuigen tegelijk laden of zonnepanelen maximaal produceren. Voor de energietransitie vormt dit een belangrijke uitdaging, omdat het de uitrol van laadinfrastructuur belemmert en projecten vertraagt. Gelukkig bestaan er slimme oplossingen die deze knelpunten kunnen verminderen.

Wat is netcongestie en waarom ontstaat het?

Netcongestie treedt op wanneer het elektriciteitsnet overbelast raakt door te veel gelijktijdige vraag naar stroom. Het Nederlandse elektriciteitsnet werd oorspronkelijk ontworpen voor een stabiele, voorspelbare energievraag vanuit huishoudens en bedrijven. De huidige energietransitie zorgt echter voor nieuwe uitdagingen door de explosieve groei van elektrische voertuigen, warmtepompen en zonnepanelen.

De technische oorzaak ligt in de netcapaciteit, die wordt bepaald door de dikte van kabels en de capaciteit van transformatoren. Wanneer de lokale energievraag deze capaciteit overschrijdt, ontstaat er congestie. Dit gebeurt vooral tijdens piekbelasting, bijvoorbeeld wanneer mensen ’s avonds thuiskomen en hun elektrische auto willen laden, terwijl tegelijkertijd de verwarming en andere apparaten worden gebruikt.

Zonnepanelen veroorzaken een ander type congestie. Op zonnige dagen produceren ze meer energie dan lokaal wordt verbruikt. Dit overschot moet worden afgevoerd via hetzelfde net dat ook de elektriciteitsvraag moet verwerken. Dit zorgt voor bidirectionele druk op de netinfrastructuur, die oorspronkelijk alleen was ontworpen voor eenrichtingsverkeer van elektriciteit.

Hoe belemmert netcongestie de uitrol van laadinfrastructuur?

Netcongestie vertraagt de plaatsing van laadpalen en snellaadstations aanzienlijk, omdat netbeheerders geen nieuwe aansluitingen kunnen goedkeuren in overbelaste gebieden. Projecten lopen maanden of zelfs jaren vertraging op, waardoor bedrijven hun elektrificatieplannen moeten uitstellen. Dit heeft directe gevolgen voor organisaties die hun wagenpark willen verduurzamen binnen bepaalde tijdslijnen.

De kosten voor netuitbreiding worden vaak doorberekend aan de aanvrager, waardoor laadinfrastructuurprojecten duurder worden. Netbeheerders moeten kabels vervangen, transformatorstations uitbreiden of nieuwe verbindingen aanleggen voordat nieuwe laadcapaciteit kan worden toegevoegd. Deze investeringen kunnen tienduizenden euro’s per locatie kosten.

Voor snellaadstations vormt netcongestie een extra grote uitdaging, omdat deze veel vermogen vereisen. Een snellaadstation heeft vaak evenveel netcapaciteit nodig als tientallen huishoudens. In stedelijke gebieden en langs snelwegen, waar de vraag naar snelladen het grootst is, is het net vaak al overbelast door bestaande infrastructuur.

Bedrijven die hun elektrische wagenpark willen uitbreiden, lopen tegen praktische beperkingen aan. Zij kunnen vaak niet alle gewenste laadpunten tegelijk installeren en moeten hun elektrificatie gefaseerd uitvoeren. Dit belemmert de snelheid waarmee de transportsector kan verduurzamen.

Welke slimme oplossingen bestaan er voor netcongestie?

Smart charging-technologie verdeelt het beschikbare laadvermogen intelligent over aangesloten voertuigen en voorkomt piekbelasting. Het systeem houdt rekening met netcapaciteit, energietarieven en de laadbehoeften van individuele voertuigen. Hierdoor kunnen meer laadpunten worden geïnstalleerd zonder het elektriciteitsnet te overbelasten.

Batterijopslagsystemen slaan overtollige energie op tijdens daluren en geven deze af tijdens piekperiodes. Deze technologie werkt als een buffer tussen het elektriciteitsnet en de laadinfrastructuur. Batterijsystemen kunnen ook worden gecombineerd met zonnepanelen om lokaal opgewekte energie op te slaan voor later gebruik.

Load balancing verdeelt de energievraag gelijkmatig over de dag door laadsessies automatisch te plannen wanneer de netbelasting laag is. Dit gebeurt vaak ’s nachts, wanneer de algemene elektriciteitsvraag minimaal is. Gebruikers kunnen hun voorkeuren instellen, zodat hun voertuig op het gewenste tijdstip volledig is opgeladen.

Decentrale energieopwekking door middel van zonnepanelen, kleine windmolens of andere lokale bronnen vermindert de afhankelijkheid van het centrale elektriciteitsnet. Wanneer energie lokaal wordt opgewekt en verbruikt, hoeft er minder transport plaats te vinden via het hoofdnet, wat de congestie vermindert.

Wat kunnen bedrijven doen om netcongestie te omzeilen?

Batterijgebaseerde snellaadsystemen bieden een effectieve oplossing voor locaties met beperkte netcapaciteit. Deze systemen laden langzaam op vanuit het bestaande net en kunnen vervolgens snel energie afgeven aan voertuigen zonder het elektriciteitsnet te overbelasten. Hierdoor wordt ultrasnelladen mogelijk op locaties waar dit anders onmogelijk zou zijn.

Slimme laadplannen helpen bedrijven hun energieverbruik over de dag te spreiden. Door laadsessies te plannen tijdens daluren kunnen organisaties hun netimpact minimaliseren en vaak ook profiteren van lagere energietarieven. Dit vereist wel goede planning en duidelijke communicatie met medewerkers over beschikbare laadtijden.

Eigen energieopwekking door zonnepanelen op bedrijfspanden kan een groot deel van de laadenergie leveren zonder extra belasting van het openbare net. Overtollige zonne-energie kan worden opgeslagen in batterijsystemen voor gebruik tijdens bewolkte periodes of in de avonduren, wanneer voertuigen worden geladen.

Samenwerking met gespecialiseerde partners is cruciaal voor het succesvol implementeren van laadinfrastructuur ondanks netbeperkingen. Ervaren partijen kunnen alternatieve oplossingen voorstellen, de juiste technologieën selecteren en zorgen voor optimale integratie met bestaande systemen. Voor bedrijven die hun energietransitie willen versnellen, bieden professionele diensten vaak de expertise die nodig is om netcongestie effectief te omzeilen. Voor specifiek advies over uw situatie kunt u altijd contact opnemen met specialisten die ervaring hebben met complexe laadinfrastructuurprojecten.

De energietransitie vereist creatieve oplossingen voor netcongestie, maar met de juiste technologieën en planning kunnen bedrijven hun elektrificatiedoelen alsnog realiseren. Smart charging, batterijopslag en lokale energieopwekking maken het mogelijk om de beperkingen van het huidige elektriciteitsnet te overwinnen en toch vooruitgang te boeken met duurzame mobiliteit.