Wat gebeurt er als je de vrachtwagenheffing niet betaalt?

Als transportondernemer krijg je vanaf 1 juli 2026 te maken met de Nederlandse vrachtwagenheffing: een kilometerheffing voor vrachtwagens zwaarder dan 3.500 kg. Niet betalen leidt tot boetes van honderden euro’s, administratieve sancties en in extreme gevallen tot stillegging van je voertuig. De handhaving gebeurt via automatische controleportalen en mobiele controles door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

Wat is de vrachtwagenheffing precies en voor welke voertuigen geldt deze?

De vrachtwagenheffing is een Nederlandse belasting waarbij eigenaren van vrachtwagens een bedrag per gereden kilometer betalen. De heffing start op 1 juli 2026 en geldt op vrijwel alle snelwegen en op een aantal provinciale en gemeentelijke wegen, in totaal ongeveer 3.000 kilometer aan wegen.

De heffing is van toepassing op voertuigen in de categorieën N2 en N3 met een technische maximummassa van meer dan 3.500 kg. Dit geldt zowel voor Nederlandse als buitenlandse vrachtwagens. Het tarief per gereden kilometer hangt af van twee factoren: het gewicht (technische maximummassa) en de milieu-uitstoot (CO2-emissieklasse en soms de Euro-emissieklasse).

Hoe lichter en schoner het voertuig, hoe lager het tarief. Deze tariefstructuur stimuleert duurzaam vervoer en vermindert de CO2-uitstoot door het goederenvervoer. Gelijktijdig met de start van de vrachtwagenheffing verdwijnt het Eurovignet in Nederland en wordt de motorrijtuigenbelasting voor vrachtwagens tot 12.000 kg volledig afgeschaft.

Elke vrachtwagen moet een werkende tolkast (On Board Unit – OBU) aan boord hebben, waarvoor een contract met een dienstaanbieder nodig is. De tolkast moet overal in Nederland aan staan, ook op wegen waar geen vrachtwagenheffing geldt.

Welke boetes en sancties krijg je als je de vrachtwagenheffing niet betaalt?

Niet-betaling van de vrachtwagenheffing leidt tot verschillende sancties die escaleren bij herhaalde overtredingen. De handhaving wordt uitgevoerd door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), de RDW en het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), met controleportalen langs de weg.

Bij de eerste overtreding krijg je een boete die kan oplopen tot enkele honderden euro’s, afhankelijk van de ernst van de overtreding. Dit kan gaan om het niet hebben van een werkende tolkast, het niet correct registreren van gereden kilometers of het niet betalen van verschuldigde heffing.

Bij herhaalde overtredingen worden de sancties zwaarder. Je kunt te maken krijgen met:

• Hogere boetebedragen bij elke volgende overtreding
• Administratieve sancties die je bedrijfsvoering kunnen belemmeren
• Mogelijke stillegging van het voertuig totdat de situatie is rechtgezet
• Extra controles en verhoogde aandacht van handhavingsinstanties

De exacte boetebedragen worden nog vastgesteld door de overheid, maar zullen aansluiten bij de ernst van de overtreding en de impact op het systeem. Structurele niet-betaling kan leiden tot juridische procedures en verdere escalatie van sancties.

Hoe controleert de overheid of je de vrachtwagenheffing wel betaalt?

De overheid gebruikt een combinatie van automatische en mobiele controlesystemen om de naleving van de vrachtwagenheffing te controleren. Het controlesysteem is ontworpen om effectief en efficiënt overtredingen op te sporen zonder het verkeer onnodig te hinderen.

Automatische nummerplaatherkenning vormt de basis van het controlesysteem. Controleportalen langs de weg scannen voorbijrijdende vrachtwagens en controleren automatisch of het voertuig een geldige tolkast heeft en of de verschuldigde heffing is betaald.

Daarnaast voeren de ILT en RDW mobiele controles uit, waarbij controleurs:

• De aanwezigheid en werking van de tolkast controleren
• Verifiëren of het juiste voertuig is geregistreerd
• Nagaan of alle betalingen correct zijn verwerkt
• Controleren op manipulatie of fraude met het systeem

De tolkast registreert via GPS welke kilometers zijn afgelegd op wegen die tot het heffingsnetwerk behoren. Deze data wordt automatisch vergeleken met de betaalgegevens om overtredingen te detecteren. Controles vinden plaats op strategische locaties, zoals op- en afritten van snelwegen, bij grensovergangen en op belangrijke vrachtwagencorridors.

Wat kun je doen als je onterecht een boete hebt gekregen?

Als je vindt dat je onterecht een boete hebt gekregen voor de vrachtwagenheffing, kun je bezwaar maken tegen de sanctie. Er zijn duidelijke procedures en termijnen waar je je aan moet houden om je rechten te beschermen.

Je moet binnen zes weken na dagtekening van de boete bezwaar indienen bij het uitgevende orgaan, meestal het CJIB. Het bezwaar moet schriftelijk worden ingediend en goed onderbouwd zijn met relevante documentatie.

Voor een succesvol bezwaar heb je de volgende documentatie nodig:

• Bewijs van een geldig contract met een tolkastaanbieder
• Registraties van de tolkast die aantonen dat deze correct functioneerde
• Betaalbewijzen van de verschuldigde heffing
• Eventuele technische rapporten bij storingen van de tolkast

Als je bezwaar wordt afgewezen, kun je beroep aantekenen bij de rechtbank. Dit moet binnen zes weken na de uitspraak op je bezwaar. Voor complexe zaken is het aan te raden juridische bijstand in te schakelen, vooral bij hoge boetebedragen of structurele problemen met het tolsysteem.

Tijdens de bezwaar- en beroepsprocedure wordt de boete meestal opgeschort, maar dit betekent niet dat je vrijgesteld bent van het correct naleven van de vrachtwagenheffing voor toekomstige ritten.

Hoe NXT Mobility helpt met de overgang naar emissievrije vrachtwagens

De vrachtwagenheffing maakt elektrische vrachtwagens financieel aantrekkelijker door lagere kilometertarieven voor emissievrije voertuigen. NXT Mobility begeleidt transportbedrijven volledig bij deze transitie naar zero-emissie transport met concrete oplossingen:

• Onafhankelijk wagenparkadvies: grondige analyse van je huidige wagenpark en ontwikkeling van haalbare stappenplannen richting elektrificatie
• Laadinfrastructuur op maat: van thuisladers voor chauffeurs tot complete bedrijfslaadpleinen met smart charging-technologie
• HBE-dienstverlening: volledige ontzorging in Hernieuwbare Brandstofeenheden, waardoor je extra inkomsten genereert met elektrisch rijden
• Financiële optimalisatie: subsidieaanvragen, financieringsconstructies en berekening van de totale businesscase
• Netcongestie-oplossingen: innovatieve laadsystemen zoals de ChargeBox, die ultrasnelladen mogelijk maken zonder zware belasting van het elektriciteitsnet

Als onderdeel van GP Groot kennen we als geen ander de uitdagingen waar transportbedrijven tegenaan lopen. We bieden complete ontzorging van A tot Z: van het eerste adviesgesprek tot en met installatie, onderhoud en facturering van je laadoplossingen.

Bereid je voor op de vrachtwagenheffing én profiteer van lagere kilometertarieven. Neem contact op voor een gratis adviesgesprek over de elektrificatie van je wagenpark.