Hoe werkt de vrachtwagenheffing in Nederland?

De vrachtwagenheffing is een kilometerheffing die vanaf 2026 wordt ingevoerd voor vrachtwagens met een toegestane maximummassa van meer dan 3,5 ton op Nederlandse wegen. Deze heffing wordt berekend op basis van de gereden kilometers, het gewicht en de CO2-emissieklasse van het voertuig. Het systeem stimuleert de overgang naar duurzame mobiliteit doordat elektrische en waterstofvrachtwagens vrijwel geheel worden vrijgesteld van de heffing.

Wat is de vrachtwagenheffing en waarom wordt deze ingevoerd?

De vrachtwagenheffing is een kilometerheffing die de Nederlandse overheid vanaf 2026 invoert voor alle vrachtwagens zwaarder dan 3,5 ton. Het systeem vervangt de huidige eurovignetregeling en maakt gebruik van een tolkastje dat automatisch de gereden kilometers registreert op het Nederlandse wegennet.

De invoering heeft meerdere doelstellingen. Ten eerste draagt zij bij aan de verduurzaming van het transport door schonere voertuigen financieel te bevoordelen. Daarnaast genereert de heffing inkomsten die worden geïnvesteerd in de transportsector zelf. Voor 2026 is ruim 253 miljoen euro beschikbaar voor subsidies aan transportondernemers die investeren in elektrische trucks, waterstofvoertuigen en laadinfrastructuur.

De maatregel past binnen de Europese wetgeving rond emissievrij transport. Nederland bereidt zich voor op zero-emissiezones in stedelijke gebieden en de vrachtwagenheffing ondersteunt deze transitie door vervuilende voertuigen duurder te maken dan schone alternatieven.

Hoe wordt de vrachtwagenheffing berekend en wat zijn de kosten?

De vrachtwagenheffing wordt berekend op basis van drie factoren: de gereden kilometers, de gewichtsklasse en de CO2-emissieklasse van het voertuig. Het tarief varieert aanzienlijk tussen verschillende voertuigtypes, waarbij schonere voertuigen lagere tarieven betalen.

Voor vrachtwagens boven 32.000 kg technische maximummassa gelden de volgende tarieven:

• Een niet-geoptimaliseerde Euro 6-dieseltruck (CO2-emissieklasse 1) betaalt circa 20,1 eurocent per kilometer
• Een geoptimaliseerde dieseltruck of truck op bio-LNG (CO2-emissieklasse 3) betaalt circa 16,5 eurocent per kilometer
• Een volledig elektrische truck (CO2-emissieklasse 5) betaalt slechts circa 3,8 eurocent per kilometer

Het verschil tussen de meest en minst vervuilende voertuigen kan oplopen tot ruim 16 eurocent per kilometer. Voor een transportbedrijf dat jaarlijks 100.000 kilometer rijdt, betekent dit een verschil van € 16.000 tussen een dieseltruck en een elektrische truck.

Belangrijk is dat hernieuwbare brandstoffen zoals HVO (Hydrotreated Vegetable Oil) en bio-LNG geen lagere CO2-emissieklasse opleveren binnen de vrachtwagenheffing. De overheid stimuleert deze brandstoffen via andere instrumenten, zoals bijmengverplichtingen en het Europese emissiehandelssysteem ETS2 vanaf 2027.

Welke vrachtwagens zijn vrijgesteld van de kilometerheffing?

Volledig elektrische vrachtwagens en waterstofvoertuigen kennen een zeer lage heffing van slechts 3,8 eurocent per kilometer voor de zwaarste gewichtsklasse. Dit maakt ze financieel veel aantrekkelijker dan conventionele dieselvoertuigen, die tot 20,1 eurocent per kilometer betalen.

De vrijstellingen en lagere tarieven gelden voor:

• Elektrische vrachtwagens: vallen in CO2-emissieklasse 5 met het laagste tarief
• Waterstofvrachtwagens: eveneens CO2-emissieklasse 5 met minimale heffing
• Hybride voertuigen: afhankelijk van hun CO2-uitstoot krijgen zij een lagere emissieklasse
• Specifieke voertuigcategorieën: bepaalde werkvoertuigen kunnen uitzonderingen krijgen

Het systeem is bewust zo opgezet dat zero-emissietransport een aanzienlijk financieel voordeel heeft. Voor transportbedrijven betekent dit dat de businesscase voor elektrische trucks aanzienlijk wordt versterkt door de lagere operationele kosten.

Daarnaast kunnen bedrijven die elektrische voertuigen inzetten profiteren van HBE’s (Hernieuwbare Brandstofeenheden). Door elektriciteit te gebruiken voor wegtransport genereren zij deze eenheden, die verhandeld kunnen worden en extra inkomsten opleveren.

Hoe bereiden transportbedrijven zich voor op zero-emissiezones?

Transportbedrijven kunnen zich het beste voorbereiden door nu al een grondige analyse van hun wagenpark en routes uit te voeren. Dit helpt bij het ontwikkelen van een concrete transitiestrategie naar emissievrij vervoer voordat de vrachtwagenheffing in 2026 van kracht wordt.

Praktische voorbereidingsstappen omvatten:

• Wagenparkanalyse: inventariseer de huidige voertuigen, hun emissieklassen en jaarkilometrages
• Routeoptimalisatie: bepaal welke routes geschikt zijn voor elektrische voertuigen
• Laadbehoeften in kaart brengen: analyseer waar en wanneer voertuigen geladen moeten worden
• Financiële doorrekening: bereken de impact van verschillende scenario’s op de operationele kosten
• Subsidiemogelijkheden verkennen: onderzoek de beschikbare steunmaatregelen bij de RVO

De overgang naar elektrisch vervoer vraagt om een integrale aanpak. Naast de aanschaf van voertuigen moet ook de laadinfrastructuur op orde zijn. Dit geldt zowel voor laden op het bedrijfsterrein als onderweg bij klanten of openbare laadlocaties.

Timing is cruciaal: bedrijven die vroeg beginnen met de transitie kunnen profiteren van subsidies en hebben meer tijd om ervaring op te doen met elektrisch rijden. Bovendien vermijden zij de hogere kosten van de vrachtwagenheffing voor dieselvoertuigen.

Hoe NXT Mobility transportbedrijven helpt bij de overgang naar emissievrij vervoer

NXT Mobility begeleidt transportbedrijven volledig bij de transitie naar zero-emissie vervoer en helpt hen zich voor te bereiden op de komende vrachtwagenheffing. Als specialist in duurzame mobiliteit met unieke expertise in de transportsector bieden wij een totaaloplossing voor wagenparkelectrificatie.

Onze dienstverlening omvat:

• Onafhankelijk wagenparkadvies: grondige analyse van uw huidige situatie en concrete stappenplannen naar emissievrij vervoer
• HBE-dienstverlening: volledige ontzorging bij Hernieuwbare Brandstofeenheden, waardoor elektrisch rijden extra rendabel wordt
• Laadinfrastructuur op maat: van bedrijfslaadpleinen tot thuisladers voor chauffeurs, inclusief smartchargingtechnologie
• Subsidieondersteuning: begeleiding bij het aanvragen van beschikbare steunmaatregelen
• Financiële ontzorging: complete afhandeling van vergoedingsstromen en administratie

Dankzij onze achtergrond in de transportsector begrijpen wij als geen ander waar transportondernemingen tegenaan lopen. Wij maken de overgang naar duurzame mobiliteit haalbaar, betaalbaar en toekomstbestendig.

Wilt u weten hoe uw bedrijf zich het beste kan voorbereiden op de vrachtwagenheffing en de kansen van elektrisch transport? Neem contact op voor een gratis adviesgesprek waarin we uw specifieke situatie analyseren en een concreet actieplan opstellen.