Hoe verschilt de Nederlandse vrachtwagenheffing van andere landen?
De Nederlandse vrachtwagenheffing verschilt aanzienlijk van systemen in andere Europese landen door een unieke focus op CO2-emissieklassen en sterke stimulering van elektrische voertuigen. Waar buurlanden de heffing voornamelijk op gewicht en afstand baseren, hanteert Nederland een kilometerprijs die varieert van € 0,025 voor zero-emissietrucks tot € 0,194 voor oudere dieselvoertuigen. Deze aanpak maakt elektrisch rijden tot 75% goedkoper dan traditioneel dieseltransport.
Wat is de Nederlandse vrachtwagenheffing en hoe werkt deze?
De Nederlandse vrachtwagenheffing is een kilometerprijs voor vrachtwagens boven 3.500 kg die vanaf 2026 wordt geheven op alle Nederlandse wegen. Het systeem werkt via een verplicht tolkastje (On Board Unit) dat GPS-technologie gebruikt om de exact afgelegde kilometers te registreren en door te sturen naar dienstaanbieders.
Het tolkastje moet altijd aanstaan tijdens het rijden, ook op wegen waar geen heffing geldt. Dit verschilt van andere landen, waar het apparaat alleen hoeft te functioneren op tolwegen. De dienstaanbieder berekent vervolgens het verschuldigde bedrag op basis van de gereden kilometers en voertuigkenmerken.
De tariefstructuur is gebaseerd op twee hoofdcriteria: de technische maximummassa van het voertuig en de CO2-emissieklasse. Voertuigen worden ingedeeld in vijf CO2-klassen, waarbij klasse 1 de meest vervuilende dieselvoertuigen omvat en klasse 5 de schoonste voertuigen, zoals elektrische en waterstoftrucks. Binnen klasse 1 geldt daarnaast een onderverdeling naar Euro-emissieklassen, waardoor oudere Euro 0-voertuigen aanzienlijk meer betalen dan moderne Euro 6-trucks.
Hoe verschilt de Nederlandse aanpak van Duitse en Franse tolsystemen?
Nederland hanteert een volledig kilometerheffingsysteem op alle wegen, terwijl Duitsland en Frankrijk voornamelijk tolheffingen kennen op specifieke snelwegen en infrastructuur. Het Duitse Maut-systeem geldt alleen voor trucks boven 7.500 kg op snelwegen en enkele federale wegen, met tarieven gebaseerd op gewicht, emissieklasse en aantal assen.
Frankrijk werkt met een traditioneel tolpoortensysteem, waarbij vrachtwagens bij het oprijden en afrijden van tolwegen betalen. De Franse tarieven zijn hoofdzakelijk gebaseerd op afstand en voertuigcategorie, zonder de uitgebreide CO2-differentiatie die Nederland hanteert.
Het grootste verschil ligt in de behandeling van elektrische voertuigen. Waar Duitsland en Frankrijk beperkte kortingen bieden voor schone trucks, maakt Nederland elektrisch rijden structureel veel voordeliger. Een elektrische vrachtwagen van 16 ton betaalt in Nederland € 0,035 per kilometer, terwijl dezelfde truck als Euro 6-dieselvariant € 0,160 per kilometer kost.
Ook de dekkingsgraad verschilt sterk. Nederland heft op alle wegen binnen de landsgrenzen, terwijl de Duitse en Franse systemen beperkt blijven tot specifieke tolwegen en infrastructuurprojecten.
Welke voordelen krijgen elektrische vrachtwagens in Nederland?
Elektrische vrachtwagens vallen in Nederland onder CO2-emissieklasse 5 en betalen het laagste tarief van € 0,025 tot € 0,038 per kilometer, afhankelijk van de maximummassa. Dit betekent een kostenbesparing van circa 75% ten opzichte van vergelijkbare dieselvoertuigen in emissieklasse 1.
Zero-emissievoertuigen, zoals elektrische en waterstoftrucks, kennen geen onderverdeling naar Euro-emissieklassen, waardoor alle voertuigen in deze categorie hetzelfde lage tarief betalen. Dit vereenvoudigt de tariefstructuur en maakt de businesscase voor schone mobiliteit transparanter.
Voor transportbedrijven betekent dit concrete besparingen. Een elektrische truck van 16 ton die jaarlijks 100.000 kilometer rijdt, bespaart ongeveer € 12.500 per jaar aan vrachtwagenheffing ten opzichte van een vergelijkbare Euro 6-dieseltruck. Deze structurele kostenverlaging versterkt de economische argumenten voor elektrificatie van het wagenpark.
Daarnaast kunnen bedrijven met elektrische voertuigen Hernieuwbare Brandstofeenheden (HBE’s) genereren door het gebruik van groene elektriciteit voor wegtransport. Deze HBE’s kunnen verhandeld worden, wat een extra inkomstenstroom creëert boven op de heffingsvoordelen.
Waarom kiest Nederland voor een andere benadering dan buurlanden?
De unieke aanpak van Nederland weerspiegelt ambitieuze klimaatdoelstellingen en de noodzaak om de transportsector te verduurzamen. Door CO2-emissieklassen centraal te stellen, wordt de vrachtwagenheffing een actief beleidsinstrument voor de energietransitie in plaats van alleen een financieringsbron voor infrastructuur.
De geografische situatie van Nederland speelt ook een rol. Als transitland met intensief internationaal vrachtverkeer wil Nederland voorkomen dat vervuilende trucks het land als doorvoerroute gebruiken zonder bij te dragen aan schonere lucht en klimaatdoelen. Het systeem prikkelt internationale transporteurs om te investeren in schonere voertuigen.
Bovendien past de Nederlandse aanpak bij de Europese Green Deal en de aangekondigde zero-emissiezones in steden. Door nu al sterke financiële prikkels te geven voor elektrische trucks, bereidt Nederland de transportsector voor op toekomstige toegangsbeperkingen in stedelijke gebieden.
De opbrengsten van de vrachtwagenheffing worden gedeeltelijk geïnvesteerd in verduurzaming van de transportsector en infrastructuurverbeteringen. Dit sluit aan bij de integrale benadering van Nederland van de energietransitie, waarbij belastingheffing en stimuleringsmaatregelen elkaar versterken.
Hoe NXT Mobility transportbedrijven helpt bij de energietransitie
NXT Mobility ondersteunt transportbedrijven bij het optimaal benutten van de voordelen van de Nederlandse vrachtwagenheffing door een complete overgang naar elektrisch transport. Wij bieden een integrale aanpak die de financiële voordelen van zero-emissievoertuigen maximaliseert.
Onze dienstverlening omvat:
- Onafhankelijk wagenparkadvies met concrete berekeningen van heffingsbesparingen
- Realisatie van bedrijfslaadpleinen met smartchargingtechnologie
- Volledige HBE-dienstverlening voor het genereren en verhandelen van hernieuwbare brandstofeenheden
- Subsidieaanvragen en financieringsadvies voor elektrische vrachtwagens
- Toegang tot ons groeiende netwerk van snellaadlocaties door heel Nederland
Door de combinatie van lagere kilometerkosten via de vrachtwagenheffing en extra inkomsten uit HBE-handel maken wij de businesscase voor elektrische trucks nog aantrekkelijker. Onze expertise in de transportsector stelt ons in staat om praktische oplossingen te bieden die aansluiten bij uw operationele behoeften.
Wilt u weten hoe uw transportbedrijf kan profiteren van de voordelen van de vrachtwagenheffing? Neem contact met ons op voor een gratis adviesgesprek over de elektrificatie van uw wagenpark.
